Rozwód: czy łatwo go uzyskać?

Związku małżeńskiego (niestety?) nie można tak łatwo rozwiązać. Rozwód uzyskać można bowiem wyłącznie na podstawie wyroku Sądu Okręgowego. Przed sądem odbywa się postępowanie i weryfikowane jest zaistnienie niezbędnych przesłanek rozwodu. Nie mogą także wystąpić szczególne okoliczności wyłączające możliwość orzeczenia rozwodu. Zazwyczaj Sąd bada kwestię winy w rozkładzie związku małżeńskiego a także rozstrzyga spór o uzyskanie alimentów pomiędzy małżonkami. Zdarza się więc, że rozwód zamienia się w kilkuletnią batalię sądową.

Przesłanki i przeszkody rozwodu

Aby otrzymać rozwód między małżonkami nastąpić musi zupełny i trwały rozkład pożycia. W takiej sytuacji każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Zupełność rozkładu pożycia oznacza brak więzi emocjonalnej, fizycznej i gospodarczej pomiędzy małżonkami. Nie może być więc już uczucia miedzy stronami i współżycia fizycznego. Także każde z nich prowadzić powinno już własne gospodarstwo domowe, nawet jeżeli współdzielą dom lub mieszkanie. Trwałość rozkładu pożycia oznacza zaś, że nie ma już możliwości ponownego nawiązania pożycia pomiędzy małżonkami. Stan rozkładu trwa już zaś pewien czas (min. 6 miesięcy).

Jednakże mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód może być niedopuszczalny. Jest tak, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Wina w rozkładzie pożycia małżonków

Orzekając rozwód sąd orzeka, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Na zgodne żądanie małżonków sąd jednak zaniecha orzekania o winie. Wina w rozkładzie może polegać w szczególności na zdradzie fizycznej lub emocjonalnej, braku szacunku, przemocy, poniżaniu, nadużywaniu alkoholu, marnotrawieniu majątku, oziębłości, lekceważeniu usprawiedliwionych potrzeb współmałżonka. Chodzi więc o zachowania naruszające wzajemne obowiązki małżonków dotyczące wspólnego pożycia, pomocy i wierności oraz współdziałania dla dobra założonej rodziny.

Kwestia winy stanowi często bardzo istotną kwestię dla osoby występującej z pozwem o rozwód. Chce w ten sposób potwierdzenia przez Sąd, że została pokrzywdzona (np. zdradzona) przez drugiego z małżonków a sama jest niewinna. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę z faktu, że winy małżonków się nie stopniuje. Sąd nie ocenia więc, który z małżonków ponosi większą winę od drugiego. Jeżeli zaś wina wystąpi choćby minimalna, to dany małżonek także zostanie uznany za winnego w rozkładzie. Nawet gdy wina ta jest nieporównywalna do przewinień drugiego z małżonków.

Kwestia winy, oprócz opisanego wyżej aspektu społecznego, ma także konsekwencje prawne. Po pierwsze należy wskazać, że małżonek ponoszący wyłączną winę nie ma prawa domagać się rozwodu. W takim wypadku rozwód jest niedopuszczalny, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Po drugie kwestia winy ma znaczenie dla orzeczenia alimentów pomiędzy małżonkami, o czym poniżej.

Wspólne małoletnie dzieci i wspólne zamieszkiwanie

Oprócz kwestii winy w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi obojga małżonków i kontaktach rodziców z dziećmi. Sąd orzeka także, w jakiej wysokości każdy z małżonków ma obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dzieci (alimenty na dzieci). Małżonkowie mogą jednak przedstawić sądowi pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd na zgodny wniosek stron może także odstąpić od orzekania o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.

Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. Co oczywiste, orzekając o wspólnym mieszkaniu małżonków sąd uwzględnia przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję.

Alimenty między małżonkami

W sprawie rozwodowej można także żądać ustalenia alimentów między małżonkami po rozwodzie. Zgodnie z ogólną zasadą małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania. Ich zakres odpowiadać powinien usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

Małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia nie może w ogóle żądać alimentów od niewinnego małżonka. Przesłanką uzyskania alimentów jest także znajdowanie się w „niedostatku”. Wyjątek od tego występuje, gdy to małżonek nieuznany za winnego rozkładu pożycia żąda alimentów od małżonka wyłącznie winnego rozkładowi. W takim wypadku istotne jest tylko, czy „rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego”.

Co ważne, powyższa kwestia nie musi być koniecznie rozstrzygana w ramach procesu rozwodowego. Z roszczeniem o zasądzenie alimentów można wystąpić także już po przeprowadzeniu rozwodu, gdy Sąd prawomocnie rozstrzygnie sam rozwód, w tym m.in. kwestię winy w rozkładzie związku. Sprawę o alimenty w takim wypadku rozstrzyga Sąd Rejonowy (o rozwód wystąpić trzeba zaś do Sądu Okręgowego). Może to stanowić pewne ułatwienie z uwagi na odległość do sądu z miejsca zamieszkania uprawnionego małżonka.

Podział majątku wspólnego małżonków

Na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego. Najczęściej Sąd jednak pomija tą kwestię. Ma do tego prawo, jeżeli przeprowadzenie podziału spowoduje nadmierną zwłokę w postępowaniu. Ze zwłoką taką będziemy mieli do czynienia w zasadzie zawsze, gdy małżonkowie nie są w pełni zgodni co do podziału majątku. Najczęściej więc podział majątku stanowi odrębne od rozwodu postępowanie, które byli już małżonkowie przeprowadzają przed Sądem (Rejonowym!) lub dokonują podziału u notariusza.

Podsumowanie

Z pewnością związek małżeński jest łatwiej zawrzeć niż go rozwiązać. Jeżeli jednak małżonkowie nie są w sporze i nie domagają się orzekania o winie, to można uzyskać rozwód już na pierwszej rozprawie. Jest to możliwe nawet gdy strony mają małoletnie dzieci. Małżonkowie muszą jednak być zgodni co do alimentów na dzieci i sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej. Najlepiej zaś przedstawić pisemne porozumienie w sprawie wykonywania władzy rodzicielskiej.

Natomiast w sytuacji konfliktu, gdy sąd bada winę stron w rozkładzie związku lub gdy małżonkowie kłócą się o alimenty między nimi, to postępowanie może być niezwykle długotrwałe. Niezbędne będzie bowiem przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego. Bedą przesłuchiwani liczni świadkowie, Sąd zapozna się z dokumentami, zdjęciami czy nagraniami audio lub video. Często bowiem w sprawie występuje materiał zdobyty np. przez prywatnych detektywów. W toku takiego postępowania roztrząsane są często intymne i wrażliwe kwestie pożycia stron. Potrafi to być sprawa bardzo wyczerpująca psychicznie i skomplikowana. Z pewnością dobrze jest więc poznać zasady postępowania rozwodowego i się do niego przygotować. W takich sytuacjach warto także skorzystać z pomocy radcy prawnego jako pełnomocnika lub doradcy.

    Radca Prawny Radosław Dyki

www.locuslege.pl

dyki@locuslege.pl

Podziel się tym artykułem:
  • Facebook
  • email
  • Twitter

O Radosław Dyki

Radca prawny wpisany na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Gdańsku pod numerem wpisu GD/1918. Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Gdańskiego. Aplikację radcowską odbył przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Gdańsku. Wykonywanie zawodu radcy prawnego rozpoczął w 2010 r. Obecnie prowadzi Kancelarię Locus Lege w Gdyni Orłowie. Prowadzi zarówno obsługę przedsiębiorców jak i doradza osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Specjalizuje się w problematyce prawa cywilnego, w tym prawa handlowego a także prawa podatkowego. Szczególną skuteczność osiąga w obszarze windykacji należności, doradztwa przy prowadzeniu spółek prawa handlowego oraz innych podmiotów gospodarczych. Reprezentuje podmioty w sprawach z zakresu prawa pracy, prawa rodzinnego (rozwody, alimenty, podziały majątku) i prawa spadkowego. Od 2006 r. współpracuje z jedną z trójmiejskich szkół wyższych. Współzałożyciel i wykładowca w Gdańskim Centrum Szkoleń Profilowanych w Gdańsku. Autor Komentarza do ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, wydanego przez Wydawnictwo ODDK z Gdańska.
Ten wpis opublikowano w kategoriach: Prawo cywilne, Prawo rodzinne z tagami: , , , , , . Dodaj do zakładek ten link.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *