Nowe zasady ustalania odsetek za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r., czyli kilka słów o nowelizacji terminów zapłaty w transakcjach handlowych

Terminy zapłaty
Terminy zapłaty w transakcjach handlowych

Już od kwietnia 2013 r. obowiązuje ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Zawiera ona określenie maksymalnych terminów zapłaty jakie strony mogą ustalić w umowie. Przyznaje również wierzycielom możliwość dochodzenia odsetek jako wynagrodzenia za ustalenie odpowiednio długiego terminu zapłaty, a także jako odszkodowania za niedotrzymanie przez dłużnika ustalonego już terminu. Z dniem 1 stycznia 2016 r. weszła w życie nowelizacja wskazanej ustawy, która na nowo ustaliła zasady ustalania odsetek w całym systemie prawa cywilnego.

Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych wprowadzona została, by skutecznie przeciwdziałać zjawiskom wykorzystywania dominującej pozycji przez podmioty dokonujące zakupów towarów i usług (dłużników) i zastrzegania w umowach z dostawcami (wierzycielami) długich terminów zapłaty. Mowa już była o tym w osobnym artykule poświęconym wejściu w życie ustawy. Jej pierwotny tytuł brzmiał „o terminach zapłaty w transakcjach handlowych„.

Przypomnimy, że celom regulacji – aby dłużnik płacił w jak najkrótszym terminie – służyć mają odsetki płacone dostawcy towaru lub usługi. Płacone nie tylko, gdy dłużnik opóźnia się z zapłatą ponad ustalony termin, lecz także gdy termin zapłaty – choć zgodny z zawartą umową – przekracza pewne przyjęte standardy. Jeżeli już dojdzie do opóźnienia wierzyciel ma prawo domagać się także zwrotu kosztów dochodzenia należności, w tym kwoty tzw. rekompensaty. Wynosi ona 40 euro i przysługuje nawet, gdy w rzeczywistości wierzyciel nie poniesie jakichkolwiek wydatków lub szkód. Wprowadzono wreszcie maksymalne terminy zapłaty, które strony mogą zastrzegać w umowie.

Nowelizacja z dniem 1.01.2016 r

Od dnia 1 stycznia 2016 r. obowiązuje nowelizacja ustawy. Zachowane zostały wszystkie opisane wyżej środki przeciwdziałające opóźnieniom w płatnościach. Dokonano jednak pewnych zmian, które doprowadzić mają do jeszcze większej poprawy dyscypliny płatniczej. Zmiany zapewnić mają także zgodność polskiej regulacji z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych. Wierzycielom przysługiwać ma ochrona co najmniej na poziomie wynikającym z przepisów dyrektywy.

Przede wszystkim jednak nowelizacja zmieniła system naliczania odsetek w całym obrocie cywilnoprawnym. Zmiany dokonane w omawianej ustawie oraz w Kodeksie cywilnym wprowadziły różnienie rodzajów odsetek. Dodatkowo, na nowo określono sposób ustalania wysokości odsetek kapitałowych i za opóźnienie. Wszystko zaś po to, by ujednolicić i uprościć system naliczania odsetek w systemie polskiego prawa.

Rozróżnieniu uległy:

  1. odsetki ustawowe – jako odsetki kapitałowe (uregulowane w art. 359 Kodeksu cywilnego),
  2. odsetki maksymalne, które dodatkowo rozróżniono jeszcze na kapitałowe i za opóźnienie,
  3. odsetki ustawowe za opóźnienie – mające zastosowanie w obrocie konsumenckim i prywatnym (uregulowane w art. 481 Kodeksu cywilnego),
  4. odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych – uregulowane w ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych i mające zastosowanie w obrocie profesjonalnym (b2b – business to business oraz b2a – business to administration).

Odsetki różnią się oczywiście wysokością. Na dzień 1 stycznia 2016 r. odsetki kapitałowe wynoszą 5%, odsetki ustawowe za opóźnienie – 7%, a odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych aż 9,5%.

 Więcej informacji na temat odsetek oraz innych instytucji uregulowanych w ustawie o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych znajduje się w praktycznym Komentarzu autorstwa Radosława Dyki, zawierającym liczne przykłady oraz wzorcowe regulaminy postępowania. Zob. Jak uzyskać zapłatę w terminie.

Radca Prawny Radosław Dyki

Podziel się tym artykułem:
  • Facebook
  • email
  • Twitter

O Radosław Dyki

Radca prawny wpisany na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Gdańsku pod numerem wpisu GD/1918. Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Gdańskiego. Aplikację radcowską odbył przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Gdańsku. Wykonywanie zawodu radcy prawnego rozpoczął w 2010 r. Obecnie prowadzi Kancelarię Locus Lege w Gdyni Orłowie. Prowadzi zarówno obsługę przedsiębiorców jak i doradza osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Specjalizuje się w problematyce prawa cywilnego, w tym prawa handlowego a także prawa podatkowego. Szczególną skuteczność osiąga w obszarze windykacji należności, doradztwa przy prowadzeniu spółek prawa handlowego oraz innych podmiotów gospodarczych. Reprezentuje podmioty w sprawach z zakresu prawa pracy, prawa rodzinnego (rozwody, alimenty, podziały majątku) i prawa spadkowego. Od 2006 r. współpracuje z jedną z trójmiejskich szkół wyższych. Współzałożyciel i wykładowca w Gdańskim Centrum Szkoleń Profilowanych w Gdańsku. Autor Komentarza do ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, wydanego przez Wydawnictwo ODDK z Gdańska.
Ten wpis opublikowano w kategoriach: Prawo cywilne z tagami: , , , , , , , . Dodaj do zakładek ten link.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *